شنبه, 04 شهریور 1396 ساعت 16:09

چه عواملی، از یک مهندس، مهندسی موفق می‌سازد؟

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

 

 

 

 

چکیده

امروزه از منابع گوناگونی همچون نشریات، مقاله‌ها، صدا و سیما و ... اهمیت ارتباط هرچه بیشتر صنایع گوناگون با دانشگاه‌ها به گوش می‌رسد. این مقوله از آن جهت از اهمیت ویژه‌ای برخوردار می‌باشد که کشور ایران در زمره‌ی کشورهای در حال توسعه با نیم‌نگاهی به بازارهای بین‌المللی قرار گرفته است و به این دلیل که سرشار از منابع طبیعی می‌باشد، می‌توان گفت: ظرفیت بالقوه‌‌‌ای برای تحقق اهداف بزرگی همچون حضور در بازارهای جهانی و توسعه‌ی صادرات با گذر از مرحله‌ی افزایش کیفیت محصولات ایرانی در بازارهای درونی را داراست.اما چه معیارهایی می‌تواند این ظرفیت بالقوه را بالفعل کند؟

یکی از مهمترین این شاخص‌هاتربیت مهندسان خبره از سوی دانشگاه‌ها و تزریق آنها به صنایع گوناگون داخلی است. تربیت مهندسان کارکشته از سوی دانشگاه‌ها وظیفه‌ای مشخص بر دوش مسئولان است اما آنچه سهم بیشتری در موفقیت یک مهندس دارد، خود شخص و مهارت‌هایی است که وی در طول تحصیلاتش باید در خود ایجاد وتقویت کند، فارغ از درس‌هایی که به صورت آکادمیک فرامی‌گیرد. دانشگاه تنها با بسترسازی مناسب جهت یادگیری این مهارت‌ها می‌تواند مهندسان بیشتری را در یادگیری ملزومات حضور یک مهندس در صنعت، سر ذوق آورد.

در مقاله‌ی پیش رو، عوامل و مهارت‌های موثر در موفقیت مهندسان برای حضور در صنعت با عبارت «ملزومات حضور یک مهندس در صنعت» تبیین، بررسی و تشریح شده است. معیارهایی که چارچوب این مقاله را تشکیل داده‌ با الگوبرداری و مصاحبه از کارگزینان صنایع موفق و شرکت‌های بزرگ جمع‌آوری شده‌ است. امید است مهندسان با بکارگیری و تقویت مهارت‌های ذکر شده و همچنین، صاحبان صنایع با ریز شدن و به کارگیری تجربیات ارزشمند صنعتی‌شان در گزینش مهندسان دارای این مهارت‌هادروازه‌های ورود محصولات با کیفیت بالای خود به بازارهای داخلی و بین‌المللی را بگشایند و سرمایه‌های ارزشمند فراوانی را نصیب کشور کنند.

واژه‌های کلیدی: مهندس موفق، صنعت، مهارت، کارگزینی.

 

مقدمه

اهمیت فراگیری مهارت‌هایی خارج از حوزه‌ی آکادمیک، تذکری است که همواره اساتید دانشگاهی بخصوص اساتید فعال در حوزه‌ی صنعت به دانشجویان خود می‌دهند. چه رازی در این تذکر نهفته است؟! با مطالعه‌ی شاخص‌های گزینش مهندسان در صنایع موفق و مصاحبه با مدیران آنها مشخص شد که مطالعات آکادمیک، تنها معیار آنها در گزینش مهندسان نبوده و به ملاک‌های دیگری نیز توجه می‌کنند که در برخی موارد حتی باعث حیرت و مصداق تذکری است که اساتید مجرب دانشگاهی مدام بر آن تأکید دارند. در ذیل به بیان برخی از عوامل موفقیت مهندسان و مهارت‌هایی که باید خارج از حیطه‌ی دانشگاهی فراگیرند، پرداخته می‌شود.

5 مهارت شغلی از دیدگاه کارگزینان

مهندسان، بیشتر به منظور پیشبرد نوآوری‌ها و پیشرفت‌های تکنولوژیکی در ابعاد جهانی، مورد تقاضا از سوی شرکت‌ها و صنایع گوناگون قرار می‌گیرند؛ در حالی که غالباً از محیط‌های کاری، زمزمه نبود مهارت در بین مهندسان به گوش می‌رسد. مهارت‌های تکنیکی، بدون شک یک الزام محسوب ‌می‌شود. با این حال، اگر شما شغل مهندسی خاصی را در نظر دارید یا به دنبال استخدام مهندسان فارغ‌التحصیل ‌می‌باشید، نیازمند هستید که بدانید چه مهارت‌‌های دیگری، نقاط قوت اصلی به حساب ‌می‌آیند تا شاخصه‌‌های یک متقاضی خوب شغلی را بهتر درک کنید. به طور شفاف و واضح، «چه عواملی، از یک مهندس، مهندسی موفق می‌سازد؟» سوالی است که همگی به دنبال پاسخگویی به آن هستیم.

بدون شک، شما در دانشگاهی بزرگ با نمراتی عالی تحصیل کرده‌اید اما نمرات، همه چیز نیست. برای موفقیت در دنیای تجارت، مهارت‌‌های الزامی ‌و مورد نیاز، در مدارس یا دانشگاه‌‌ها آموزش داده نمی‌شود. ورای آنچه در کارنامه و رزومه‌‌ی شما ثبت شده‌ است، مهارت‌‌های شغلی خاصی شما را از دیگران سرآمد می‌کند. شما باید قبول کنید که دانش حقیقی تکنیکی شما، ممکن است تنها بین 15 تا 20 درصد از شغل شما را تشکیل دهد اما بقیه آن که قسمت عمده‌ای را نیز تشکیل ‌می‌دهد، چگونگی توضیح خود به دیگران به صورت صریح و ساده است. اما این امر به چه معناست؟ کارگزینان به دنبال مهندسان به شکل T‌هستند؛ مهندسانی که در کنار دانش عمیق تکنیکی، بازه‌ای گسترده از مهارت‌‌های شغلی را نیز همراه داشته باشند.

برای پاسخگویی به سوال «چه عواملی، از یک مهندس، مهندسی موفق می‌سازد؟» حدود 600 مهندس از رشته‌‌های گوناگون مورد مطالعه قرار گرفتند. 60 درصد از این افراد، به دنبال استخدام مهندسان برای شرکت‌‌های‌شان بودند و دیدگاه مناسبی از مهارت‌‌ها و ویژگی‌‌های مورد نیاز آنها در جذب نیروی ایده‌آل، در اختیارمان قرار دادند. از تما‌می ‌این افراد تقاضا شد تا بر اساس آنچه در مورد باارزش‌ترین مهارت‌‌ها تجربه کرده‌اند که ‌می‌تواند به موفقیت یک مهندس در یک ارگان منجر شود، از 1 تا 5 (به طوریکه عدد 1 بالاترین ارزش را دارا باشد)، ارزش‌گذاری کنند.

بر اساس اطلاعاتی که از مصاحبه‌‌ها جمع‌آوری شد، مهمترین و شاخص‌ترین مهارتی که به آن نیاز مبرمی وجود دارد، در عین باورپذیری، مهارت «حل مساله»‌است. مهندسان، روزانه با مسائل گوناگونی روبه‌رو ‌می‌شوند. این اتفاق ماهیت طبیعی این شغل است که بتواند پاسخ‌‌هایی را برای مسائل موجودارائهکند. توانایی اینکه بتوان یک مشکل را مانند یک موتور پایین آورد و دوباره سرهم‌بندی کرد تا حل مجددی ابداع شود، ضروری به نظر ‌می‌رسد.

مهارت «شنیدن و برقراری ارتباط» نیز از جمله مهارت‌‌های ضروری است که در مصاحبه‌‌های ما، رتبه‌ی دوم را به خود اختصاص داد. از لحظه‌‌ی شروع، مهندسان نیازمند هستند تا به مساله‌‌ی ارائه شده به صورت کامل گوش دهند، سپس با مشتری نه‌تنها برای بیان راه‌حل‌‌های بالقوه بلکه برای درک کامل مشکل ارتباط برقرار کنند. عدم توانایی در درک کامل مسالهغالباً منجر به ایجاد و گسترش راه‌حلی ‌می‌شود که مناسب آن مساله نیست. پس به نظر می‌رسد به منظور جلوگیری از هدررفتن زمان و منابع، ارتباط شفاف، حیاتی است.

به نظر شما چه مهارت‌هایی بیشترین ارزش را برای موفقیت یک مهندس در یک سازمان یا شرکت دارد؟

گزینه‌ها

1

2

3

4

5

تعداد پاسخ

شنیدن و ارتباطات

166

82

53

57

54

412

حل مساله

284

106

57

35

31

513

مدیریت پروژه

63

49

42

44

43

241

پتانسیل رهبری

32

16

13

14

10

85

ایجاد شبکه

15

3

2

10

13

43

کارگروهی

111

54

46

76

75

362

سازگارپذیری/زیرکی

74

44

60

53

60

291

خلاقیت

115

58

59

45

35

312

مدیریت فرایند

23

21

16

20

23

103

مهارت‌های نوشتاری

16

14

19

24

24

97

مدیریت بحران

8

5

7

12

26

58

مدیریت زمان

48

31

39

42

45

205

مدیریت منابع انسانی

3

6

3

4

3

19

مدیریت مالی

8

5

12

10

20

55

معیار بالای اخلاق

111

32

34

22

25

224

یکی دیگر از مهارت‌‌های سازنده‌‌ی یک مهندس خوب«خلاقیت» است. مهندسان باید نوآور و خلاق باشند، چراکه بعضی از مسائلی که با آن روبه‌رو ‌می‌شوند، با دیدگاه‌‌های سنتی، قابل حل نخواهد بود. آنها باید با اِعمال مبانی‌ای که در دانشگاه، حین کار یا تحقیق فراگرفته‌اند، راه‌حل‌‌های منحصر به فردی را ارائهکنند. شاید کسانی که مهندس نیستند،با واژه‌‌ی خلاقیت برای مهندسان غریب باشند زیرا مهندسان مانند یک نقاش یا مجسمه‌ساز نیستند. با این حال، هرچند مهندسان مجسمه نمی‌سازند اما با دستان خود، نمونه‌‌ها و مدل‌‌های گوناگونی را مانند تنظیم عالی ماشین‌‌های موجود خلق می‌کنند. این امر پیام قاطعی برای بخش آموزش و همه‌‌ی ماست تا با هدایت نسل جوان، الهام‌بخش مردم در حضور برای شغل‌‌های مهندسی باشیم. پیام آن است که ‌یک شغل مهندسی و ذهنی خلاق همیشه در کنار هم به پیش بروند[1].

سه لغت دیگری که می‌توانند عبارت واژه‌‌ی مهندس خوب را تداعی کنند عبارتند از: «مصمم، سختکوش و وقف کار». بکارگیری این شاخصه‌‌ها در مواجهه با مسائل پیچیده و زمان‌بر و برای حل آنها ضروری است.اتحادیه بین‌المللی مهندسان (IEA) نیز در متن قرارداد واشنگتن که بین کشورهای زیادی از جمله: استرالیا، کانادا، ایالات متحده آمریکا و روسیه مورد توافق قرار گرفته و اجرایی شده‌است، ویژگی‌های اصلی یک فارغ‌التحصیل رشته‌های مهندسی را به دوازده معیار زیر خلاصه کرده است[2]:

شناخت مهندسی

اِعمال شناخت از ریاضیات، علوم طبیعی، مبانی مهندسی و WK1 تا WK4 برای حل مسائل پیچیده‌‌ی مهندسی

آنالیز مساله

شناسایی، فرموله کردن، تحقیق و آنالیز مسائل پیچیده‌‌ی مهندسی که با استفاده از مبانی اولیه‌‌ی ریاضیات، علوم طبیعی و علوم مهندسی(WK1 تا WK4)، به نتایج اثبات شده‌ای منجر ‌می‌شود

طراحی/توسعه‌‌ی راه‌حل‌‌ها

طراحی راه‌حل‌‌ها برای مسائل پیچیده‌‌ی مهندسی و طراحی سیستم‌‌ها، اجزاء یا فرایندهایی که به ملاحظات بخصوصی در حوزه‌‌ی سلامت عمومی، ایمنی، فرهنگی، اجتماعی و محیط‌زیستی نیازمند است

تحقیق و بررسی

انجام تحقیق و بررسی مسائل پیچیده با استفاده از شناخت تحقیق‌محور (WK8) و روش‌‌های تحقیقی شامل طراحی آزمایش‌‌ها، آنالیزها و تفسیر داده‌‌ها و تولید اطلاعاتی به منظور دستیابی به نتایج معتبر

استفاده از ابزار به‌روز

خلق، انتخاب و به کار بردن تکنیک‌‌ها، منابع مناسب، ابزار مهندسی و به روزIT با درک محدودیت‌ها که شامل حدس و مدل‌سازی برای مسائل پیچیده‌‌ی مهندسی است(WK6)

مهندسی و اجتماع

به کار گرفتن استدلال برگرفته از شناخت مفهومی برای ارزیابی مسائل اجتماعی، سلامتی، ایمنی، قانونی، فرهنگی و مسئولیت‌پذیری‌‌های متعاقب مرتبط با کار حرفه‌ای مهندسی و راه‌حل‌‌هایی برای مسائل پیچیده‌‌ی مهندسی(WK7)

محیط و پایداری

درک و ارزیابی پایداری و تأثیر کار حرفه‌ای مهندسی در حل مسائل پیچیده‌‌ی مهندسی زمینه‌‌های اجتماعی و محیطی(WK7)

اخلاق

به کار بردن مبانی اخلاق و تعهد به اخلاق حرفه‌ای، مسوولیت‌پذیری‌‌ها و هنجارهای کار مهندسی(WK7)

کار انفرادی و تیمی

عملکرد موثر چه به عنوان یک نفر و چه به عنوان عضو یا رهبر در تیم‌‌های گوناگون و با خط‌مشی‌‌های چندگانه

ارتباط

ارتباط موثر با جوامع مهندسی و اجتماع‌‌های بزرگ در مورد فعالیت‌‌های پیچیده‌‌ی مهندسی همانند داشتن توانایی فهم و نوشتن گزارشات موثر و طراحی اسناد، آماده کردن ارائه‌‌های موثر و دادن یا گرفتن دستورالعمل‌‌های شفاف

مدیریت پروژه و دارایی

بیان دانش، درک مبانی مدیریت مهندسی و اتخاذ تصمیم مالی و بکارگیری این موارد در کار شخصی عضو یا رهبر در یک تیم به منظور مدیریت پروژه‌‌ها و در جوهایی با خط‌مشی‌‌های چندگانه

یادگیری در تمام طول عمر

تشخیص نیاز و آمادگی و برخورداری از توانایی برای مداخله در وسیع‌ترین محتویات تغییرات تکنولوژیکی به صورت مستقل و یادگیری در تمام طول عمر

هشت عنصر مشخصات شناخت در قرارداد واشنگتن:

WK1

درک ساختارمدار و تئوری‌محور علوم طبیعی مناسب برای منضبط بودن

WK2

مفهوم‌محور قرار دادن ریاضیات، آنالیزهای عددی، استاتیک و جوانب رسمی علوم کامپیوتر و اطلاعات برای پشتیبانی از آنالیزها و مدل‌سازی مناسب برای منضبط بودن

WK3

فرمولاسیون ساختارمدار و تئوری‌محور مبانی مهندسی مورد نیاز در انضباط مهندسی

WK4

شناخت تخصصی مهندسی که چارچوب تئوریک و بدنه‌ی شناخت از زمینه‌‌های مقبول تمرینی در انضباط مهندسی را تأمین ‌می‌کند و غالباً جلودار انضباط است

WK5

شناختی که طراحی مهندسی در زمینه‌‌ی تمرینی را پشتیبانی ‌می‌کند

WK6

شناخت تکنولوژی مهندسی در زمینه‌‌های تمرینی در انضباط مهندسی

WK7

درک نقش مهندسی در اجتماع و مسائل شناخته‌شده در تمرین مهندسی در انضباط: اصول اخلاقی و مسئولیت‌پذیری حرفه‌ای یک مهندس به ایمنی عمو‌می‌و تأثیر فعالیت‌‌های مهندس- اقتصاد، اجتماع، فرهنگ، محیط‌زیست و پایداری

WK8

مشارکت با شناخت انتخاب شده در منابع تحقیقی در انضباط

 

نتیجه

با مطالعه و فراگیری مهارت‌هایی که صاحبان صنایع و مدیران عالی‌رتبه از مهندسان انتظار دارند، می‌توان نه‌تنها در کسب شغلی مناسب و متناسب موفق بود بلکه در طی کردن پله‌های ترقی در این شغل نیز می‌توان به موفقیت‌های روز افزون رسید. همان‌طور که اشاره شد شاید حدود تنها 20 درصد از تحصیلات آکادمیک بتواند راه‌گشای موفقیت در زمینه‌ی مهندسی شود اما مابقی آن را تنها و تنها باید در کسب مهارت‌هایی فراتر از مطالعات تئوریک و آکادمیک جستجو کرد.

زمینه‌ساز شادی و رضایت قلبی خواهد شد اگر دانشجویان مهندسی از هم اکنون به فراگیری این مهارت‌هابپردازند و خود را برای حضور قدرتمند در صنعت تجهیز کنند تا این امر، زمینه‌ساز رشد و اعتلای سطح تعامل دانشگاه و صنعت و به تبع آن پیشرفت کشور شود.


 

 

منابع

[1] "What makes a successful engineer?" Wiley publications

[2] “Washington accord” http://www.ieagreements.org

 

 

 

 

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

  

 

انجمن صنفی مهندسین پلیمر و شیمی   

                                               

          عضویت کانال انجمن صنفی مهندسین پلیمر و شیمی در تلگرام